Từ điển thuật ngữ
Âm dương
Chung
Cặp khái niệm nền của triết học phương Đông: dương là sáng, động, cứng; âm là tối, tĩnh, mềm. Hai mặt luôn đi cùng nhau và chuyển hóa lẫn nhau. Can chi, hào quẻ, giới tính trong lá số đều được chia âm dương.
Âm dương nam nữ
Tử vi
Cách phân loại theo can năm sinh và giới tính: dương nam, âm nam, dương nữ, âm nữ. Dương nam và âm nữ đi đại hạn thuận chiều, hai loại còn lại đi nghịch.
Âm lịch
Lịch
Cách tính tháng theo tuần trăng, mỗi tháng bắt đầu từ ngày trăng mới. Lịch người Việt dùng thật ra là âm dương lịch: tháng theo Mặt Trăng, nhưng thêm tháng nhuận để năm khớp với mùa theo Mặt Trời.
Bát hạn
Gia đình
Tám hạn Huỳnh Tuyền, Tam Kheo, Ngũ Mộ, Thiên Tinh, Toán Tận, Thiên La, Địa Võng, Diêm Vương luân theo tuổi mụ, nam đi thuận, nữ đi nghịch. Tên nghe nặng nhưng chỉ là lời nhắc giữ gìn.
Bát quái
Kinh Dịch
Tám quái ba vạch: Càn là trời, Đoài là đầm, Ly là lửa, Chấn là sấm, Tốn là gió, Khảm là nước, Cấn là núi, Khôn là đất. Mỗi quái mang một hành và một hình tượng gia đình.
Bát trạch
Phong thủy
Trường phái phong thủy chia người và nhà thành hai nhóm Đông, Tây, mỗi người có bốn hướng tốt và bốn hướng xấu cố định theo cung phi. Dùng để chọn hướng cửa, bếp, giường, bàn làm việc.
Biểu đồ ngày sinh
Thần số
Lưới ba nhân ba ô, đặt các chữ số trong ngày sinh vào đúng vị trí từ 1 đến 9, bỏ số 0. Ô nhiều số là điểm mạnh, ô trống là điều cần học thêm.
Cách cục
Tử vi
Tổ hợp sao đặc biệt trên lá số được sách đặt tên riêng, như Tử Phủ đồng cung, Sát Phá Tham, Cơ Nguyệt Đồng Lương. Ứng dụng dò 25 cách thường gặp; Tứ trụ cũng dùng từ này với nghĩa khác.
Can chi
Chung
Cách ghi thời gian bằng cặp một thiên can với một địa chi, ví dụ Bính Ngọ. Mười can ghép với mười hai chi tạo vòng sáu mươi tổ hợp, lặp lại mãi cho năm, tháng, ngày và giờ.
Cát thần
Xem ngày
Các sao tốt chiếu vào một ngày, như Thiên Đức, Nguyệt Đức, Thiên Hỷ. Khi một cát thần nằm trong danh sách sao cần cho việc bạn chọn, ngày đó được cộng điểm.
Chính tinh
Tử vi
Mười bốn sao chủ của Tử vi, chia hai nhóm. Nhóm Tử Vi có sáu sao, từ Tử Vi, Thiên Cơ đến Liêm Trinh; nhóm Thiên Phủ có tám sao, gồm Thiên Phủ, Thái Âm, Tham Lang, Cự Môn, Thiên Tướng, Thiên Lương, Thất Sát và Phá Quân.
Con giáp
Chung
Mười hai con vật gắn với mười hai địa chi: Chuột, Trâu, Hổ, Mèo, Rồng, Rắn, Ngựa, Dê, Khỉ, Gà, Chó, Lợn. Người Việt gọi tuổi theo con giáp của năm sinh âm lịch.
Cục
Tử vi
Hành của lá số, tính từ nạp âm can chi cung Mệnh, có năm loại từ Thủy nhị cục (số 2) đến Hỏa lục cục (số 6). Số cục quyết định vị trí sao Tử Vi và tuổi khởi đại hạn.
Cung hoàng đạo
Hoàng đạo
Mười hai cung của chiêm tinh phương Tây, xác định theo vị trí Mặt Trời ngày bạn sinh, như Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử. Khác với ngày hoàng đạo của lịch phương Đông.
Cung Mệnh
Tử vi
Cung quan trọng nhất trên lá số, nói về tính cách, khả năng và hướng đi chung của cả đời. Vị trí cung Mệnh tính từ tháng sinh và giờ sinh, nên sai giờ thì cung Mệnh đổi chỗ.
Cung phi
Phong thủy
Quẻ đại diện cho một người trong Bát trạch, tính từ năm sinh âm lịch và giới tính, là một trong tám quẻ Khảm, Khôn, Chấn, Tốn, Càn, Đoài, Cấn, Ly. Vợ chồng có thể khác cung phi.
Cung Thân
Tử vi
Không phải cung thứ mười ba mà là một dấu gửi vào một trong sáu cung, cho biết đời sống về sau, từ khoảng tuổi trung niên, nghiêng về lĩnh vực nào. Mệnh Thân đồng cung thì trước sau như một.
Diên Niên
Phong thủy
Hướng tốt chủ về hòa thuận, gắn bó lâu dài trong gia đình và các mối quan hệ. Hợp cho phòng ngủ vợ chồng và nơi cả nhà sum họp.
Du niên
Phong thủy
Tám loại khí ứng với tám hướng theo cung phi: bốn tốt là Sinh Khí, Thiên Y, Diên Niên, Phục Vị; bốn xấu là Tuyệt Mệnh, Ngũ Quỷ, Lục Sát, Họa Hại.
Dụng Cửu, Dụng Lục
Kinh Dịch
Hai lời đặc biệt chỉ có ở quẻ Càn và quẻ Khôn, dùng khi cả sáu hào cùng động. Dụng Cửu thuộc quẻ Càn, Dụng Lục thuộc quẻ Khôn.
Dụng thần Lục hào
Kinh Dịch
Hào đại diện cho điều bạn muốn hỏi: hỏi việc làm xem Quan Quỷ, hỏi tiền xem Thê Tài, hỏi nhà đất, giấy tờ xem Phụ Mẫu. Khác với dụng thần trong Tứ trụ.
Dụng thần Tứ trụ
Tứ trụ
Hành có ích nhất để cân bằng lá số. Thân nhược cần hành nâng đỡ, thân vượng cần hành tiết bớt. Ứng dụng dùng dụng thần để gợi ý màu sắc, hướng, nghề phù hợp; khác nghĩa với dụng thần Lục hào.
Đại hạn
Tử vi
Chặng mười năm trên lá số Tử vi, mỗi chặng ứng với một cung, khởi từ cung Mệnh lúc số tuổi bằng số cục. Ứng dụng gọi là đại vận Tử vi trên màn hình.
Đại vận
Tứ trụ
Chặng mười năm trong Tứ trụ, mỗi chặng mang một cặp can chi suy từ trụ tháng. Tuổi khởi vận tính theo số ngày từ lúc sinh đến ngày giao tiết, cứ ba ngày tính một năm.
Địa chi
Chung
Mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, ứng với mười hai con giáp, mười hai giờ trong ngày và mười hai tháng tiết khí.
Điểm ngày
Xem ngày
Thang 0 đến 100 do glife đặt ra để xếp hạng ngày, khởi từ 60 rồi cộng trừ theo thần ngày, trực, sao, ngày kỵ và tuổi. Từ 80 là rất tốt, dưới 50 là không nên.
Đỉnh cao
Thần số
Bốn chặng lớn của đời người trong Thần số học, mỗi chặng mang một con số. Chặng đầu kết thúc ở tuổi 36 trừ số Đường đời, hai chặng giữa mỗi chặng chín năm, chặng cuối kéo dài đến hết đời.
Độ sáng của sao
Tử vi
Mức mạnh yếu của một chính tinh khi đứng ở từng cung, chia năm bậc Miếu, Vượng, Đắc, Bình, Hãm. Sao Miếu Vượng phát huy mặt tốt, sao Hãm dễ lộ mặt hạn chế.
Đông tứ mệnh, Tây tứ mệnh
Phong thủy
Hai nhóm cung phi. Khảm, Ly, Chấn, Tốn thuộc Đông tứ mệnh, hợp các hướng Bắc, Nam, Đông, Đông Nam; Càn, Khôn, Cấn, Đoài thuộc Tây tứ mệnh, hợp Tây, Tây Bắc, Tây Nam, Đông Bắc.
Gieo quẻ
Kinh Dịch
Việc lập một quẻ để hỏi về một việc, bằng đồng xu, bằng con số hay theo thời điểm. Theo lệ, mỗi việc chỉ hỏi một lần, giữ tâm tĩnh và câu hỏi rõ ràng.
Giờ âm lịch
Lịch
Một ngày chia mười hai giờ, mỗi giờ hai tiếng đồng hồ, mang tên mười hai địa chi. Giờ Tý từ 23 đến 1 giờ, giờ Ngọ từ 11 đến 13 giờ, giờ Hợi từ 21 đến 23 giờ.
Giờ giả định
Tử vi
Giờ sinh tạm dùng khi bạn không rõ giờ, mặc định là giờ Ngọ. Lá số lập theo giờ giả định được gắn nhãn và có thể đổi giờ để so sánh.
Giờ hoàng đạo
Xem ngày
Sáu giờ tốt trong mỗi ngày, tra theo địa chi của ngày, thường được chọn để bắt đầu việc quan trọng như xuất hành, ký kết, rước dâu. Ứng dụng bỏ thêm giờ xung tuổi người xem.
Giờ Tý
Lịch
Giờ đầu tiên của ngày âm lịch, từ 23 giờ đến 1 giờ sáng. Phần từ 23 giờ đến nửa đêm gọi là Tý muộn; các môn xem không thống nhất phần này thuộc ngày cũ hay ngày mới.
Hạ quái
Kinh Dịch
Ba hào dưới của một quẻ, còn gọi là nội quái, thường tượng trưng cho bản thân, bên trong hoặc giai đoạn đầu. Trong Mai Hoa, số thứ hai bạn chọn dùng để lập hạ quái.
Hai mươi bốn sơn
Phong thủy
Vòng la bàn phong thủy chia 360 độ thành 24 phần, mỗi phần 15 độ, mang tên địa chi, thiên can và bốn quẻ Càn, Khôn, Cấn, Tốn. Mỗi hướng lớn gồm ba sơn.
Hào
Kinh Dịch
Một vạch trong quẻ, đếm từ dưới lên, hào 1 ở đáy, hào 6 ở đỉnh. Vị trí hào nói về giai đoạn của sự việc: hào dưới là khởi đầu, hào trên là lúc đã đến cùng.
Hào âm
Kinh Dịch
Vạch đứt ở giữa, tượng trưng cho tính mềm, tiếp nhận, kín đáo. Trong lời hào chữ Hán, hào âm được gọi bằng số Lục, như Lục Nhị là hào âm ở vị trí thứ hai.
Hào dương
Kinh Dịch
Vạch liền, tượng trưng cho tính cứng, chủ động, sáng. Trong lời hào chữ Hán, hào dương được gọi bằng số Cửu, như Sơ Cửu là hào dương ở vị trí thứ nhất.
Hào động
Kinh Dịch
Hào đang ở trạng thái cực điểm nên sẽ đổi sang mặt ngược lại, dương thành âm hoặc âm thành dương. Hào động là trọng tâm của câu hỏi và tạo ra quẻ biến.
Hào Thế
Kinh Dịch
Trong Lục hào, hào đại diện cho người hỏi. Vị trí hào Thế cố định theo từng quẻ trong tám cung; với câu hỏi về sức khỏe, đi xa hay câu hỏi chung, hào Thế là dụng thần.
Hào từ
Kinh Dịch
Lời viết riêng cho từng hào trong sáu hào của một quẻ, thường dùng hình ảnh cụ thể như rồng ẩn, bước trên sương. Lời hào động là phần được đọc kỹ nhất khi xem quẻ.
Hào Ứng
Kinh Dịch
Hào luôn cách hào Thế ba vị trí, đại diện cho đối phương, người kia hoặc sự việc bên ngoài. Thế Ứng tương sinh thì hai bên dễ hợp tác.
Họa Hại
Phong thủy
Hướng xấu nhẹ nhất, chủ về chuyện phiền toái vặt, hao tổn nhỏ. Thường là hướng dung hòa khi phải chọn chung cho hai người khác nhóm mệnh.
Hóa Khoa
Tử vi
Biến hóa mang lại danh tiếng, học vấn, sự được người khác công nhận và quý nhân giúp đỡ. Hóa Khoa thường hiền hòa, giúp giảm nhẹ điều xấu.
Hóa Kỵ
Tử vi
Biến hóa gây vướng mắc, lo nghĩ, thị phi ở cung mà nó gắn vào. Hóa Kỵ không hẳn là xấu: nó cho biết nơi bạn để tâm nhiều nhất và cần cẩn trọng.
Hóa Lộc
Tử vi
Biến hóa mang lại tiền tài, cơ hội, sự hanh thông cho sao và cung mà nó gắn vào. Hóa Lộc vào cung Mệnh hay Tài Bạch thường được coi là điểm sáng của lá số.
Hóa Quyền
Tử vi
Biến hóa mang lại quyền lực, sức chi phối và tính quyết đoán. Hóa Quyền tốt cho việc lãnh đạo, nhưng gặp sao xấu dễ thành cứng nhắc, áp đặt.
Hoang ốc
Gia đình
Tục xét tuổi làm nhà theo sáu cung Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc. Tuổi mụ rơi vào cung thứ ba, năm, sáu được coi là không nên làm nhà.
Hung sát
Xem ngày
Các sao xấu chiếu vào một ngày, như Nguyệt Phá, Thiên Cương, Thọ tử. Hung sát nằm trong danh sách sao kỵ của việc bạn chọn sẽ làm ngày bị trừ điểm.
Huyền không phi tinh
Phong thủy
Trường phái xét khí thay đổi theo thời gian bằng chín sao, từ Nhất Bạch đến Cửu Tử, bay quanh chín cung của ngôi nhà theo vận, năm và tháng.
Hướng xuất hành
Xem ngày
Hướng tốt để ra khỏi nhà khi đi xa, khai trương hay động thổ, gồm hướng Hỷ thần, Tài thần, Phúc thần của ngày; hướng Sát nên tránh. Ứng dụng hiện ở trang chi tiết ngày cho các việc liên quan.
Kim lâu
Gia đình
Tục xét tuổi khi cưới hỏi và làm nhà: lấy tuổi mụ chia 9, dư 1, 3, 6 hoặc 8 là phạm Kim lâu thân, thê, tử, súc. Ứng dụng chỉ xét từ 18 tuổi mụ.
Kinh Dịch
Kinh Dịch
Bộ sách cổ của Trung Hoa gồm 64 quẻ, mỗi quẻ có lời quẻ và lời sáu hào, mô tả các thế của thời cuộc và cách ứng xử. Người ta lập quẻ để xin một góc nhìn khi phân vân.
Lá số Tử vi
Tử vi
Bảng mười hai ô xếp quanh một ô giữa, mỗi ô là một cung ứng với một địa chi, chứa tên cung và các sao. Ô giữa ghi thông tin người xem, cục và bản mệnh.
Lão âm
Kinh Dịch
Hào âm đã già, sắp chuyển thành dương, ứng với lần gieo không có mặt sấp nào. Lão âm được đánh dấu chữ thập trên bảng quẻ và cũng là hào động.
Lão dương
Kinh Dịch
Hào dương đã già, sắp chuyển thành âm, ứng với ba mặt sấp khi gieo ba đồng xu trong ứng dụng. Lão dương được đánh dấu vòng tròn trên bảng quẻ.
Lập xuân
Lịch
Tiết khí mở đầu mùa xuân, rơi vào khoảng ngày 4 tháng 2 dương lịch. Tứ trụ, phi tinh và can chi năm trên thẻ ngày đổi năm tại mốc này, có thể trước hoặc sau Tết vài tuần.
Lệnh tháng
Tứ trụ
Địa chi của trụ tháng, cho biết mùa sinh và hành nào đang nắm quyền lúc đó. Sách cổ coi lệnh tháng là yếu tố nặng nhất khi xét Nhật chủ mạnh hay yếu.
Lịch Hiệp Kỷ
Lịch
Bộ sách chọn ngày soạn dưới triều Thanh năm 1739, tổng hợp thần sát, trực, việc nên làm và nên kiêng cho từng ngày. Ứng dụng lấy danh sách cát thần, hung sát mỗi ngày theo hệ này.
Lộc Tồn
Tử vi
Phụ tinh chủ về lộc, sự tích lũy và giữ của, an theo can năm sinh. Hai bên Lộc Tồn luôn có Kình Dương và Đà La, như hai người gác cửa.
Lục cát tinh
Tử vi
Sáu phụ tinh tốt đi thành cặp: Tả Phù và Hữu Bật (người giúp), Văn Xương và Văn Khúc (học hành, văn chương), Thiên Khôi và Thiên Việt (quý nhân). Gặp đủ cặp thì sức tốt mạnh hơn.
Lục hào
Kinh Dịch
Lối xem quẻ gắn can chi vào sáu hào theo ngày gieo, rồi xét lục thân, lục thú, hào Thế, hào Ứng và dụng thần. Lối này chi tiết hơn việc chỉ đọc lời quẻ.
Lục hợp
Chung
Sáu cặp địa chi hợp nhau từng đôi: Tý với Sửu, Dần với Hợi, Mão với Tuất, Thìn với Dậu, Tỵ với Thân, Ngọ với Mùi. Ngày lục hợp với tuổi người xem được cộng điểm khi chọn ngày.
Lục Sát
Phong thủy
Hướng xấu ở mức vừa, chủ về rắc rối trong tình cảm, kiện tụng nhỏ, công việc trục trặc. Khi vợ chồng khác nhóm mệnh, đôi khi phải chấp nhận hướng này cho một người.
Lục sát tinh
Tử vi
Sáu phụ tinh xấu: Kình Dương, Đà La, Địa Không, Địa Kiếp, Hỏa Tinh, Linh Tinh. Chúng gây trắc trở, hao tổn, nhưng cũng tạo sức bật cho người biết dùng áp lực.
Lục thân
Kinh Dịch
Năm vai Phụ Mẫu, Huynh Đệ, Tử Tôn, Thê Tài, Quan Quỷ gán cho các hào, tùy quan hệ ngũ hành giữa hào và cung của quẻ. Tên gọi là sáu thân nhưng thật ra có năm loại.
Lục thập hoa giáp
Chung
Vòng sáu mươi cặp can chi, từ Giáp Tý đến Quý Hợi. Người ta hay nói “một hoa giáp” để chỉ sáu mươi năm, cũng là quãng thời gian để một năm can chi quay lại đúng như cũ.
Lục thú
Kinh Dịch
Sáu linh vật Thanh Long, Chu Tước, Câu Trần, Đằng Xà, Bạch Hổ, Huyền Vũ gán cho sáu hào, khởi theo can ngày gieo. Lục thú tô thêm sắc thái như vui mừng, thị phi, lo âu.
Lục xung
Chung
Sáu cặp địa chi đối nhau trên vòng mười hai, cách nhau sáu vị trí, như Tý với Ngọ, Mão với Dậu. Xung tượng trưng cho va chạm, thay đổi, nên ngày xung tuổi thường được tránh.
Lưu niên
Tử vi
Việc đặt năm đang xem lên lá số gốc: an sao lưu, tứ hóa lưu và lưu Thái tuế theo can chi của năm đó, để xem năm ấy tác động vào cung nào.
Lưu Thái tuế
Tử vi
Cung có địa chi trùng chi của năm đang xem, nơi khí của năm tập trung. Lĩnh vực của cung này thường là chuyện nổi bật trong năm.
Mai Hoa Dịch số
Kinh Dịch
Phép lập quẻ tương truyền của Thiệu Khang Tiết, lấy con số hoặc thời điểm để ra thượng quái, hạ quái và hào động, rồi luận bằng quan hệ ngũ hành Thể Dụng thay vì chỉ đọc lời quẻ.
Màu hợp mệnh
Phong thủy
Màu được gợi ý theo hành nạp âm của năm sinh và hành sinh ra nó, dùng cho sơn tường, rèm, xe, quần áo. Màu tính theo mệnh nạp âm, không theo cung phi.
Mệnh chủ, Thân chủ
Tử vi
Hai sao đại diện: Mệnh chủ tra theo chi cung Mệnh, nói về bản tính; Thân chủ tra theo chi năm sinh, nói về cách hành xử về sau. Hai sao này ghi ở ô giữa lá số.
Mệnh nạp âm
Chung
Hành gắn với từng cặp can chi trong vòng sáu mươi năm, có tên hình tượng như Hải Trung Kim hay Lộ Bàng Thổ. Khi người Việt nói “tuổi tôi mệnh Thổ”, đó chính là hành nạp âm của năm sinh.
Mũi tên
Thần số
Ba ô thẳng hàng trên biểu đồ ngày sinh. Đủ cả ba số là mũi tên đầy, chỉ một nét tính nổi bật; trống cả ba là mũi tên trống, chỉ một mặt cần bồi đắp. Có tám đường như vậy.
Mười hai cung
Tử vi
Mười hai lĩnh vực đời sống trên lá số: Mệnh, Phụ Mẫu, Phúc Đức, Điền Trạch, Quan Lộc, Nô Bộc, Thiên Di, Tật Ách, Tài Bạch, Tử Tức, Phu Thê, Huynh Đệ, xếp nghịch chiều từ cung Mệnh.
Mượn tuổi
Gia đình
Lệ nhờ một người hợp tuổi, thường là nam giới trong gia đình không phạm Kim lâu, Tam tai, Hoang ốc, đứng ra làm lễ động thổ hay nhận nhà thay cho gia chủ đang gặp hạn.
Nam phái
Tử vi
Cách gọi lối Tử vi phổ biến ở Việt Nam, gần với Tam hợp phái của Trung Hoa, luận cung bằng bộ tam phương tứ chính và dùng tứ hóa theo can năm. glife an lá số theo lối này.
Nạp giáp
Kinh Dịch
Phép gán thiên can và địa chi cho từng hào của quẻ theo quái dưới và quái trên, tương truyền do Kinh Phòng đặt ra. Từ chi của hào mới suy ra ngũ hành và lục thân.
Năm âm lịch
Lịch
Năm tính từ Tết Nguyên đán năm này đến trước Tết năm sau. Người sinh tháng 1 dương lịch, trước Tết, thuộc năm âm lịch trước, nên tuổi, cung phi và hạn năm tính theo năm đó.
Năm cá nhân
Thần số
Con số của từng năm, tính bằng ngày sinh cộng tháng sinh cộng năm hiện tại, chạy vòng chín năm từ 1 (khởi đầu) đến 9 (kết thúc, buông bỏ). Ứng dụng đổi năm cá nhân vào ngày 1 tháng 1.
Ngày Dương công kỵ
Xem ngày
Mười ba ngày xấu trong năm âm lịch, mỗi tháng một ngày, riêng tháng Bảy có hai, như 13 tháng Giêng hay 19 tháng Chạp. Đây là những ngày bị trừ điểm nặng khi chọn ngày.
Ngày hắc đạo
Xem ngày
Ngày do một trong sáu thần xấu trực, gồm Thiên Hình, Chu Tước, Bạch Hổ, Thiên Lao, Huyền Vũ và Câu Trận. Ngày hắc đạo vẫn có thể dùng cho việc nhỏ nếu trực và sao khác tốt.
Ngày hoàng đạo
Xem ngày
Ngày có một trong sáu thần tốt trực: Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Kim Đường, Ngọc Đường, Tư Mệnh. Ngày hoàng đạo được cộng điểm và thường được chọn cho việc quan trọng.
Ngày Nguyệt kỵ
Xem ngày
Mùng 5, 14 và 23 âm lịch, những ngày dân gian cho là khí kém, có câu “mùng năm, mười bốn, hai ba, đi chơi cũng lỗ nữa là đi buôn”. Ứng dụng trừ điểm và mặc định lọc bỏ.
Ngày rằm
Lịch
Ngày mười lăm âm lịch, thường là lúc trăng tròn hoặc gần tròn. Nhiều gia đình thắp hương vào mùng một và ngày rằm; ứng dụng có thể đánh dấu hai ngày này trên lịch và nhắc trước một ngày.
Ngày sóc
Lịch
Ngày có thời điểm trăng mới, khi Mặt Trăng nằm giữa Trái Đất và Mặt Trời, gần như không nhìn thấy. Ngày sóc là mùng một của tháng âm lịch.
Ngày Tam nương
Xem ngày
Sáu ngày trong tháng âm lịch là mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27, theo lệ dân gian kiêng khởi sự việc lớn. Ứng dụng mặc định bỏ các ngày này khỏi kết quả chọn ngày.
Ngày Thọ tử
Xem ngày
Một hung sát trong lịch, mang tên chữ Hán nghe nặng nề nhưng nên hiểu là ngày kém may cho việc khởi đầu. Sách khuyên tránh cưới hỏi, khai trương, chỉ hợp việc dọn dẹp, kết thúc.
Ngọc Hạp thông thư
Lịch
Sách chọn ngày quen thuộc ở Việt Nam, liệt kê sao tốt sao xấu theo ngày và việc. Một vài sao trong Ngọc Hạp có tên hoặc tính chất khác lịch Hiệp Kỷ; ứng dụng có bài giải cho 40 sao thường gặp.
Ngũ hành
Chung
Năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, dùng để mô tả mọi sự vật theo tính chất và cách chúng tác động lẫn nhau. Hầu hết các phép xem trong ứng dụng, từ Tứ trụ tới màu hợp mệnh, đều dựa trên quan hệ ngũ hành.
Ngũ Quỷ
Phong thủy
Hướng xấu chủ về thị phi, tranh cãi, hao tài bất ngờ, người trong nhà dễ nóng nảy. Nên tránh cho cửa chính và chỗ ngồi làm việc lâu.
Nguyên tố hoàng đạo
Hoàng đạo
Bốn nhóm Lửa, Đất, Khí, Nước, mỗi nhóm gồm ba cung cách nhau bốn vị trí. Hai cung cùng nguyên tố thường hiểu nhau tự nhiên; ứng dụng dùng điều này khi so độ hợp.
Nhắc ngày
Gia đình
Tính năng đặt lời nhắc cho giỗ, sinh nhật, kỷ niệm theo âm lịch hoặc dương lịch, lặp hằng năm, hằng tháng hoặc một lần, báo trước tùy chọn từ đúng ngày đến một tuần.
Nhật chủ
Tứ trụ
Thiên can của trụ ngày, đại diện cho chính người có lá số. Mọi chữ khác trong Bát tự đều được gọi tên theo quan hệ với Nhật chủ, ví dụ Nhật chủ Bính là ngọn lửa mặt trời.
Nhị thập bát tú
Xem ngày
Hai mươi tám chòm sao trên bầu trời, mỗi ngày một sao trực theo vòng, như Giác, Cang, Đê, Phòng. Mỗi tú mang tính tốt xấu riêng; ứng dụng hiện để tham khảo, không tính vào điểm.
Phụ tinh
Tử vi
Các sao phụ trợ đi kèm chính tinh, có sao tốt như Tả Phù, Hữu Bật, Văn Xương, Văn Khúc và sao xấu như Kình Dương, Đà La, Địa Không, Địa Kiếp. Phụ tinh làm đậm hay nhạt tính chất của cung.
Phục thần
Kinh Dịch
Lục thân cần tìm nhưng không hiện trong quẻ, phải tìm ở quẻ đầu cung, nằm ẩn dưới một hào gọi là phi thần. Phục thần cho biết điều cần hỏi đang bị che khuất.
Phục Vị
Phong thủy
Hướng tốt ở mức yên ổn, giúp tinh thần vững vàng, hợp cho học tập, suy nghĩ, thiền tĩnh. Đây cũng là hướng trùng với chính quẻ cung phi.
Quẻ
Kinh Dịch
Hình gồm sáu vạch xếp chồng, mỗi vạch là một hào âm hoặc dương, tạo ra 64 tổ hợp. Mỗi quẻ do hai quái ba vạch ghép lại: quái dưới và quái trên.
Quẻ biến
Kinh Dịch
Quẻ có được khi đổi âm dương các hào động của quẻ chủ. Quẻ biến cho biết xu hướng, kết cục, hoặc tình thế mà sự việc đang chuyển tới.
Quẻ chủ
Kinh Dịch
Quẻ gieo được ban đầu, phản ánh tình thế hiện tại của việc được hỏi. Khi không có hào động, lời của quẻ chủ là lời chính cần đọc kỹ.
Quẻ hỗ
Kinh Dịch
Quẻ lập từ bốn hào giữa của quẻ chủ: hào 2, 3, 4 làm quái dưới và hào 3, 4, 5 làm quái trên. Quẻ hỗ cho biết những gì diễn ra ngầm bên trong, trong quá trình.
Rút gọn
Thần số
Cộng các chữ số của một số cho đến khi còn một chữ số, ví dụ 29 thành 2 cộng 9 bằng 11, rồi 1 cộng 1 bằng 2. Ở chỉ số chính, gặp 11, 22, 33 thì dừng lại.
Sao hạn
Gia đình
Chín sao Cửu diệu luân phiên chiếu mỗi người mỗi năm theo tuổi mụ và giới tính: La Hầu, Thổ Tú, Thủy Diệu, Thái Bạch, Thái Dương, Vân Hán, Kế Đô, Thái Âm, Mộc Đức. Thái Dương, Thái Âm, Mộc Đức là sao tốt.
Sát Phá Tham
Tử vi
Bộ ba chính tinh Thất Sát, Phá Quân, Tham Lang luôn đứng ở thế tam hợp với nhau. Người có bộ này ở Mệnh thường thích thay đổi, dám làm, đời nhiều biến động.
Sinh Khí
Phong thủy
Hướng tốt nhất trong Bát trạch, chủ về phát triển, tài lộc, danh tiếng. Hợp đặt cửa chính, hướng ngồi làm việc, hướng bàn thờ.
Số bậc thầy
Thần số
Các số 11, 22, 33 được giữ nguyên khi rút gọn chỉ số chính, vì được coi là mang tiềm năng lớn đi kèm áp lực lớn. Người có số này đôi khi sống theo số đơn tương ứng là 2, 4, 6.
Số Đường đời
Thần số
Chỉ số quan trọng nhất, tính từ ngày, tháng, năm sinh dương lịch, nói về con đường và bài học chính của cả đời. Người Việt còn quen gọi là số chủ đạo.
Số Linh hồn
Thần số
Tổng các nguyên âm A, E, I, O, U, Y trong họ tên, nói về mong muốn sâu kín, điều làm bạn thấy đủ đầy từ bên trong.
Số Nhân cách
Thần số
Tổng các phụ âm trong họ tên, nói về hình ảnh bạn thể hiện ra ngoài, cách người khác nhìn và đánh giá bạn trong lần đầu gặp mặt.
Số Sứ mệnh
Thần số
Tổng giá trị mọi chữ cái trong họ tên đầy đủ, rút gọn lại, cho biết tài năng sẵn có và việc bạn làm tốt nhất. Đổi cách viết tên sẽ đổi con số này.
Số thiếu
Thần số
Con số từ 1 đến 9 không xuất hiện trong ngày sinh. Số thiếu gợi ý một năng lực chưa có sẵn, cần rèn luyện có ý thức, và có thể được người thân bù cho.
Tam hợp
Chung
Bộ ba địa chi cách nhau bốn vị trí, hợp nhau thành một cục: Thân Tý Thìn, Dần Ngọ Tuất, Tỵ Dậu Sửu, Hợi Mão Mùi. Tuổi tam hợp được coi là dễ cộng tác, dễ hòa thuận.
Tam phương tứ chính
Tử vi
Bộ bốn cung cần xét cùng lúc: cung đang luận, hai cung tam hợp với nó và cung đối diện. Luận cung Mệnh phải nhìn cả Quan Lộc, Tài Bạch và Thiên Di.
Tam tai
Gia đình
Ba năm liên tiếp được dân gian coi là dễ gặp trắc trở, tính theo nhóm tam hợp của tuổi. Ví dụ tuổi Thân, Tý, Thìn gặp Tam tai vào các năm Dần, Mão, Thìn.
Tàng can
Tứ trụ
Những thiên can ẩn bên trong mỗi địa chi, có từ một đến ba can, gồm bản khí có lực lớn nhất, trung khí lực vừa và dư khí lực nhẹ. Ví dụ chi Dần chứa Giáp, Bính, Mậu.
Tết Nguyên đán
Lịch
Mùng một tháng Giêng âm lịch, ngày đầu năm âm lịch, rơi trong khoảng cuối tháng 1 đến giữa tháng 2 dương lịch. Tuổi mụ, hạn năm và cung phi đổi năm vào ngày này.
Thái tuế
Gia đình
Vị thần cai quản năm, gắn với địa chi của năm đó. Người có tuổi trùng, xung, hình, hại hoặc phá với chi năm được gọi là phạm Thái tuế, nên thận trọng việc lớn.
Tháng đủ, tháng thiếu
Lịch
Tháng âm lịch đủ có 30 ngày, tháng thiếu có 29 ngày, tùy khoảng cách giữa hai lần trăng mới. Giỗ đặt vào ngày 30 sẽ được nhắc vào ngày 29 ở những tháng thiếu.
Tháng nhuận
Lịch
Tháng âm lịch được thêm vào khoảng ba năm một lần để năm âm khớp với mùa. Đó là tháng đầu tiên không chứa trung khí, mang cùng số với tháng đứng trước, ví dụ năm 2025 nhuận tháng Sáu.
Thần sát
Tứ trụ
Các sao phụ tra theo can chi trong Bát tự, như Thiên Ất quý nhân, Văn Xương, Đào hoa, Dịch mã, Hoa cái, Không vong. Thần sát chỉ tô thêm màu sắc, không quyết định tốt xấu bằng ngũ hành.
Thần số học
Thần số
Môn tìm hiểu tính cách và nhịp đời qua con số rút ra từ họ tên và ngày sinh dương lịch. glife dùng hệ Pythagoras, gán mỗi chữ cái một số từ 1 đến 9.
Thần trực ngày
Xem ngày
Mười hai vị thần lần lượt cai quản từng ngày, chia thành sáu thần hoàng đạo và sáu thần hắc đạo. Đây là yếu tố đầu tiên quyết định ngày tốt hay xấu trong ứng dụng.
Thân vượng, thân nhược
Tứ trụ
Mức mạnh yếu của Nhật chủ so với cả lá số. Ứng dụng đếm số chữ cùng hành và hành sinh cho Nhật chủ trong tám chữ để chia năm mức, từ rất nhược đến rất vượng.
Thập nhị trực
Xem ngày
Mười hai trực Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế xoay vòng theo ngày. Mỗi trực hợp một số việc, như trực Thành hợp khai trương, trực Phá hợp phá dỡ nhà cũ.
Thập thần
Tứ trụ
Mười vai mà các can đóng khi so với Nhật chủ, gom thành năm nhóm: Tỷ Kiếp (anh em, bạn bè), Thực Thương (tài năng, biểu đạt), Tài (tiền bạc), Quan Sát (kỷ luật, áp lực), Ấn (che chở, học vấn).
Thể và Dụng
Kinh Dịch
Trong Mai Hoa, quái không chứa hào động là Thể, đại diện cho người hỏi; quái có hào động là Dụng, đại diện cho sự việc. Dụng sinh Thể là có lợi, Dụng khắc Thể là bất lợi.
Thiên can
Chung
Mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, mỗi can mang một hành và một tính âm hoặc dương. Can đứng trước chi để ghi năm, tháng, ngày, giờ.
Thiên Đức, Nguyệt Đức
Xem ngày
Hai cát thần được coi trọng bậc nhất khi chọn ngày, tượng trưng cho đức độ của trời và của tháng, giúp giảm nhẹ điều xấu. Nhiều việc như cưới hỏi, làm nhà ưu tiên ngày có hai sao này.
Thiên Mã
Tử vi
Sao chủ về di chuyển, đi xa, thay đổi chỗ ở và công việc, an theo chi năm sinh, chỉ ở bốn cung Dần, Thân, Tỵ, Hợi. Gặp Lộc Tồn thành thế Lộc Mã, lợi cho làm ăn xa.
Thiên Y
Phong thủy
Hướng tốt chủ về sức khỏe, sự bình an và người giúp đỡ. Thường được chọn cho hướng đầu giường, phòng của người lớn tuổi hoặc người cần dưỡng sức.
Thiếu âm
Kinh Dịch
Hào âm còn trẻ, ổn định, không đổi, ứng với hai mặt sấp khi gieo ba đồng xu. Cùng với thiếu dương, đây là loại hào tĩnh.
Thiếu dương
Kinh Dịch
Hào dương còn trẻ, ổn định, không đổi, ứng với một mặt sấp khi gieo ba đồng xu. Hào này giữ nguyên trong cả quẻ chủ lẫn quẻ biến.
Thoán từ
Kinh Dịch
Lời quẻ, đoạn văn ngắn đứng đầu mỗi quẻ trong Kinh Dịch, tóm cả quẻ trong vài chữ như “nguyên hanh lợi trinh”. Người Việt quen gọi tắt là lời Thoán.
Thử thách
Thần số
Bốn con số đi kèm bốn chặng đỉnh cao, tính bằng hiệu giữa ngày, tháng, năm sinh, chỉ ra điểm yếu cần vượt qua trong từng chặng. Thử thách số 0 nghĩa là được tự chọn bài học.
Thượng quái
Kinh Dịch
Ba hào trên của một quẻ, còn gọi là ngoại quái, thường tượng trưng cho bên ngoài, đối phương hoặc giai đoạn sau. Tên quẻ thường đọc thượng quái trước, hạ quái sau.
Tiên thiên bát quái
Kinh Dịch
Thứ tự tám quái gán số: Càn 1, Đoài 2, Ly 3, Chấn 4, Tốn 5, Khảm 6, Cấn 7, Khôn 8. Mai Hoa dùng thứ tự này để đổi con số thành quái.
Tiết khí
Lịch
Hai mươi bốn mốc trong năm ứng với vị trí Mặt Trời, cách nhau khoảng mười lăm ngày, như Lập xuân, Thanh minh, Đông chí. Tiết khí quyết định tháng trong Tứ trụ, phi tinh và trực của ngày.
Tiểu hạn
Tử vi
Cung ứng với từng năm tuổi trên lá số Tử vi, khởi theo nhóm chi năm sinh, nam đi thuận, nữ đi nghịch. Tiểu hạn kết hợp với đại hạn để luận một năm cụ thể.
Tọa hung hướng cát
Phong thủy
Nguyên tắc đặt bếp: lưng bếp ngồi ở phương xấu để lửa đè khí xấu, miệng bếp hoặc nút vặn nhìn về hướng tốt của chủ nhà.
Tọa hướng
Phong thủy
Tọa là phía lưng của ngôi nhà hay của người ngồi, hướng là phía mặt nhìn ra. Trong ứng dụng, mọi phép đo đều lấy hướng nhìn ra làm chuẩn.
Trụ
Tứ trụ
Một cột gồm một thiên can ở trên và một địa chi ở dưới. Trụ năm nói về gốc gác, trụ tháng về cha mẹ và môi trường lớn lên, trụ ngày về bản thân và bạn đời, trụ giờ về con cái và tuổi già.
Trung khí
Lịch
Mười hai tiết khí nằm giữa mỗi tháng tiết khí, như Vũ thủy, Xuân phân, Hạ chí, Đông chí. Tháng âm lịch không chứa trung khí nào sẽ là tháng nhuận.
Tuần, Triệt
Tử vi
Hai vùng chắn trên lá số, mỗi vùng phủ hai cung, làm giảm sức của sao trong đó. Bản hiện tại của ứng dụng chưa an Tuần, Triệt.
Tuổi mụ
Gia đình
Tuổi tính theo âm lịch, cộng thêm một năm trong bụng mẹ: năm âm lịch đang xem trừ năm sinh âm lịch rồi cộng một. Mọi hạn năm như Kim lâu, Hoang ốc, sao hạn đều dùng tuổi mụ.
Tuổi xung ngày
Xem ngày
Địa chi của ngày đối xung với tuổi một người, như ngày Ngọ xung tuổi Tý. Người tuổi xung nên tránh đứng ra làm việc lớn hôm đó, hoặc nhờ người hợp tuổi đứng thay.
Tuyệt Mệnh
Phong thủy
Hướng xấu nhất trong Bát trạch, theo sách cổ chủ về suy kiệt, mất mát. Nên tránh đặt cửa chính, đầu giường; có thể dùng cho nhà vệ sinh, kho chứa đồ hoặc đặt bếp để đè.
Tứ hành xung
Chung
Cách gọi dân gian Việt Nam cho bốn tuổi xung nhau theo từng nhóm: Tý Ngọ Mão Dậu; Dần Thân Tỵ Hợi; Thìn Tuất Sửu Mùi. Thực chất là gộp hai cặp lục xung cùng nhóm.
Tứ hóa
Tử vi
Bốn biến hóa Lộc, Quyền, Khoa, Kỵ gắn vào bốn sao tùy can năm. Tứ hóa theo năm sinh nói về cả đời; tứ hóa theo năm đang xem nói về riêng năm đó.
Tứ trụ
Tứ trụ
Môn xem số mệnh qua bốn cột can chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh, tổng cộng tám chữ nên còn gọi là Bát tự. Năm và tháng tính theo tiết khí, không theo mùng một âm lịch.
Tử vi đẩu số
Tử vi
Môn xem số mệnh lập lá số mười hai cung từ năm, tháng, ngày, giờ sinh âm lịch và giới tính, rồi an hơn trăm sao vào các cung. Tương truyền do Trần Đoàn đời Tống hệ thống hóa.
Tương hại
Chung
Sáu cặp địa chi ngầm cản trở nhau, như Tý với Mùi, Sửu với Ngọ, Dần với Tỵ. Hại thường được hiểu là hiểu lầm, thiệt thòi âm thầm hơn là đối đầu trực diện.
Tương hình
Chung
Quan hệ địa chi gây vướng víu, tổn thương, như bộ Dần Tỵ Thân, bộ Sửu Tuất Mùi, cặp Tý Mão, và tự hình khi Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi gặp chính nó. Mức nặng nhẹ tùy cả lá số.
Tương khắc
Chung
Vòng chế ngự của ngũ hành: Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc. Khắc vừa phải giúp giữ cân bằng, khắc quá mức mới gây bất lợi.
Tương sinh
Chung
Vòng nuôi dưỡng của ngũ hành: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc. Hành được sinh thì mạnh lên, hành đi sinh thì bị hao bớt sức.
Vận 9
Phong thủy
Chu kỳ hai mươi năm từ 2024 đến 2043 trong Huyền không, do sao Cửu Tử thuộc hành Hỏa làm chủ. Phương có sao 9 được coi là đang vượng khí.
Vòng trường sinh
Tứ trụ
Mười hai giai đoạn từ Trường sinh, Mộc dục, Quan đới, Lâm quan, Đế vượng đến Suy, Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt, Thai, Dưỡng, ví sức của một can như đời người khi đứng trên từng chi.
Vô chính diệu
Tử vi
Cung không có chính tinh nào. Theo lệ, mượn chính tinh của cung đối diện để luận, nhưng sức sao yếu hơn; tính chất cung phụ thuộc nhiều vào phụ tinh và các cung chiếu tới.
Xung chiếu
Tử vi
Ảnh hưởng của cung đối diện, cách sáu vị trí, chiếu sang cung đang xét. Sao ở cung xung chiếu tác động mạnh, nhất là khi cung đang xét vô chính diệu.
Đang ngoại tuyến