Bản xem trang web glife.app · Về ứng dụng
glifeQuẻ Thiên Sơn Độn (quẻ số 33) – lui để giữ mình
Hai vạch âm đã chiếm chỗ dưới cùng và đang tiến dần, khí dương buộc phải nhường bước. Núi cao đến đâu cũng không chạm tới trời, người khôn biết lúc nào cần lùi lại. Độn là trốn tránh, nhưng theo nghĩa tích cực: rút lui có chủ đích, không phải bỏ chạy. Theo lời quẻ, vẫn thông suốt, song cái lợi chỉ nằm ở việc nhỏ. Quẻ hay ứng khi bạn ở trong môi trường không còn phù hợp, hoặc cục diện đang bất lợi cho mình.
Lời quẻ và tượng quẻ
3 mụcQuẻ 33 · Thiên Sơn Độn
Lui đúng lúc để giữ sức, giữ mình và giữ thế chủ động.
Quẻ Độn ghép quẻ Càn là trời ở trên với quẻ Cấn là núi ở dưới. Núi càng vươn cao thì trời như càng lùi xa, giữ khoảng cách vừa đủ để không bị lấn. Hai hào âm đang lớn dần từ dưới lên, sức dương phải biết rút lui đúng lúc. Độn nghĩa là lui ẩn, nhưng không phải bỏ chạy: đó là lui có tính toán để giữ sức, giữ mình và giữ phẩm giá. Quẻ thuộc cung Càn, thế ở hào hai, ý rằng người hỏi nên đứng ở chỗ khiêm tốn, mềm mỏng. Thời này việc lớn chưa nên đẩy mạnh, việc nhỏ làm cẩn thận vẫn có lợi. Biết lui sớm thì giữ được thế chủ động về sau.
Lời khuyên: Tạm hoãn kế hoạch mở rộng, tránh đối đầu trực diện. Dùng thời gian này để củng cố những gì đang có.
Tượng quẻ Độn
Dưới trời có núi: giữ khoảng cách mà không ghét bỏ.
Dưới trời có núi: núi cao đến đâu trời vẫn ở trên, không chạm tới được. Người quân tử nhìn đó mà giữ khoảng cách với kẻ tiểu nhân, không cần tỏ ra ghét bỏ, chỉ cần nghiêm trang, chừng mực. Bài học là tránh va chạm vô ích, giữ mình trong sạch mà vẫn lịch sự với mọi người.
Lời khuyên: Với người khó chịu, hãy giữ thái độ lịch sự nhưng dứt khoát, không để bị cuốn vào tranh cãi.
Quẻ 33 Thiên Sơn Độn (遯) — nguyên văn
Lui đúng lúc thì vẫn thông; việc nhỏ giữ ngay thẳng thì có lợi.
Chữ “độn” nghĩa là lui, lánh đi. “Hanh” là vẫn thông suốt: biết rút đúng lúc thì đường đời không bị tắc. “Tiểu lợi trinh” nghĩa là việc nhỏ thì có lợi nếu giữ lòng ngay. Lời tượng mượn hình núi dưới trời: núi cao đến đâu trời vẫn xa hơn, như người khôn giữ khoảng cách với kẻ xấu, không cần ghét bỏ ra mặt mà chỉ cần nghiêm trang, rõ ràng.
Nguyên văn
亨，小利貞。
天下有山，遯；君子以遠小人，不惡而嚴。
Hanh, tiểu lợi trinh.
Thiên hạ hữu sơn, Độn; quân tử dĩ viễn tiểu nhân, bất ố nhi nghiêm.
Lời khuyên: Khi môi trường xấu đi, hãy chủ động lùi một bước, thu gọn việc lớn và giữ thái độ đúng mực thay vì đôi co.
Sáu hào
6 mụcHào 1 · Sơ lục
Đứng yên, ít động thì tránh được rắc rối.
Hào âm ở dưới cùng, ví như cái đuôi của cuộc rút lui: người khác đã đi, mình còn chậm lại phía sau nên dễ gặp nguy. Âm nằm ở vị trí dương, không đắc chính, sức lại yếu. Lời hào khuyên lúc này đừng gắng tiến hay khởi sự gì mới. Đứng yên, ít động, giữ kín đáo thì tránh được rắc rối; cố chen lên chỉ chuốc thêm phiền.
Lời khuyên: Hoãn mọi việc khởi sự mới. Giữ im lặng, quan sát thêm trước khi hành động.
Hào 2 · Lục nhị
Giữ vững chí hướng, không bị lôi kéo.
Hào âm ở vị trí thứ hai, vừa đắc chính vừa ở giữa quẻ dưới, lại ứng với hào năm. Hình ảnh là buộc chặt bằng dây da bò màu vàng, không ai tháo được: màu vàng tượng cho sự trung hòa, da bò tượng cho sự bền bỉ. Ý là giữ vững lòng mình, gắn bó với điều đúng, không bị lôi kéo. Dù thời thế phải lui, chí hướng vẫn không lung lay.
Lời khuyên: Viết ra nguyên tắc của mình và bám theo nó, nhất là khi có người rủ rê làm điều trái ý.
Hào 3 · Cửu tam
Lui mà vướng ràng buộc, cần quyết đoán hơn.
Hào dương ở vị trí ba, đắc chính, tức đứng đúng chỗ hợp với tính của mình, nhưng nằm sát hai hào âm bên dưới nên bị níu giữ. Muốn lui mà vướng tình riêng, vướng người phụ thuộc, nên mệt mỏi và dễ nguy. Lời hào cho rằng việc chăm lo người dưới, người giúp việc thì vẫn tốt, còn việc lớn thì không nên. Hãy gỡ bớt ràng buộc, quyết đoán hơn, đừng để lòng thương níu chân quá lâu.
Lời khuyên: Liệt kê những ràng buộc đang giữ chân mình và gỡ dần từng cái. Chỉ nhận việc nhỏ, vừa sức.
Hào 4 · Cửu tứ
Dám buông điều mình thích đúng lúc là bản lĩnh.
Hào dương ở vị trí bốn, không đắc chính, nhưng đã bước sang quẻ trên, có cơ hội lui một cách đẹp đẽ. Hào này ứng với hào đầu, nghĩa là có điều mình yêu thích mà vẫn đành rời bỏ. Người có bản lĩnh làm được thì tốt, kẻ nhỏ nhen tiếc nuối thì không. Biết dứt khoát buông thứ đang gắn bó, đúng lúc, là điểm mạnh của thời này.
Lời khuyên: Nếu đã thấy nên rời đi, hãy định một ngày cụ thể và làm theo, đừng kéo dài vì tiếc nuối.
Hào 5 · Cửu ngũ
Lui khéo léo, giữ được tình nghĩa và uy tín.
Hào dương ở vị trí năm, vừa đắc chính vừa ở giữa quẻ trên, ứng hợp với hào hai. Đây là kiểu lui khéo léo, đúng mực, ai cũng thấy là đẹp. Rút lui mà không làm mất lòng ai, giữ được tình nghĩa và uy tín. Lời hào cho rằng giữ đường ngay thì tốt. Đây là lúc nên chủ động sắp xếp lối ra, làm việc chuyển giao rõ ràng, êm thấm.
Lời khuyên: Chuẩn bị kế hoạch chuyển giao chu đáo, nói lời cảm ơn rõ ràng trước khi rời vị trí.
Hào 6 · Thượng cửu
Lui thong dong, lòng nhẹ nhõm, không gì bất lợi.
Hào dương ở trên cùng, không đắc chính nhưng ở ngoài mọi ràng buộc, không ứng với hào nào bên dưới. Đây là cái lui thong dong, rộng rãi nhất: không còn vướng bận, lòng nhẹ nhõm, đi đâu cũng thuận. Lời hào nói không có gì bất lợi. Người ở vị trí này có thể yên tâm sống chậm, nghỉ ngơi, lo việc riêng mà không phải bận lòng chuyện tranh giành.
Lời khuyên: Cho phép mình nghỉ ngơi, theo đuổi sở thích, dành thời gian cho sức khỏe và người thân.
Ứng vào từng việc
8 mụcĐi xa
Đi để nghỉ ngơi thì thuận, đi để tranh giành thì kém.
Chuyến đi mang tính lánh mình, nghỉ ngơi thì thuận; chuyến đi để tranh giành, đàm phán căng thẳng thì kém. Nếu có thể, chọn nơi yên tĩnh, lịch trình thoáng. Chuẩn bị giấy tờ kỹ, tránh đi gấp. Gặp trục trặc giữa đường thì đừng cố, đổi lịch hoặc hoãn lại vẫn hơn.
Lời khuyên: Chọn nơi yên tĩnh, đặt lịch trình thoáng và luôn có phương án đổi ngày.
Gia đình
Ai nóng thì tạm lui, đừng để chuyện nhỏ thành lớn.
Trong nhà nên tránh để mâu thuẫn nhỏ lớn thành chuyện lớn. Ai nóng thì nên tạm lui, để vài hôm mới bàn tiếp. Người lớn tuổi có thể muốn được yên tĩnh, con cháu nên tôn trọng. Đây cũng là lúc hợp để sắp xếp lại việc nhà gọn gàng, bớt ôm đồm những việc không cần thiết.
Lời khuyên: Dọn bớt đồ đạc, việc vặt không cần thiết để nhà cửa và lòng người nhẹ hơn.
Nhà đất
Chưa nên xuống tiền lớn; bán bớt để giảm gánh lại hợp.
Mua bán nhà đất thời này nên thận trọng, chưa phải lúc xuống tiền lớn. Nếu đang cân nhắc bán bớt tài sản để giảm gánh nặng thì lại khá hợp. Kiểm tra kỹ giấy tờ, quy hoạch, không vội vì lời hối thúc. Việc pháp lý và giao dịch giá trị lớn nên hỏi người có chuyên môn.
Lời khuyên: Không đặt cọc khi chưa xem đủ giấy tờ; cân nhắc bán bớt tài sản đang gây áp lực nợ.
Sự nghiệp
Chậm lại, thu hẹp phạm vi để chuẩn bị bước tiến chắc hơn.
Công việc đang ở thế phải chậm lại. Đối thủ hoặc người khó chịu có thể đang lấn tới, nếu đối đầu trực diện thì dễ hao sức. Nên thu hẹp phạm vi, giữ những phần việc mình làm tốt nhất, tạm hoãn kế hoạch mở rộng. Rút lui có trật tự hôm nay là để chuẩn bị bước tiến chắc hơn ngày sau.
Lời khuyên: Chọn ra ba việc quan trọng nhất để giữ, tạm gác các dự án phụ.
Sức khỏe
Cơ thể cần được nghỉ, đừng cố chịu đựng.
Cơ thể đang cần được nghỉ. Dấu hiệu mệt mỏi kéo dài không nên cố gắng chịu đựng mà nên giảm việc, ngủ đủ, bớt thức khuya. Nên lùi khỏi những cuộc vui tốn sức. Lời luận này chỉ để tham khảo; khi có triệu chứng bất thường, hãy đi khám và nghe theo lời khuyên của bác sĩ.
Lời khuyên: Đặt giờ đi ngủ cố định trong một tuần và giảm bớt việc làm thêm buổi tối.
Tài lộc
Giữ tiền hơn là tìm cách làm lớn.
Tiền bạc nên giữ hơn là tìm cách làm lớn. Thời này không hợp đầu tư mạo hiểm, vay mượn để đánh cược hay hùn vốn với người chưa hiểu rõ. Hãy rà lại khoản chi, cắt bớt thứ không cần, ưu tiên quỹ dự phòng. Với quyết định tài chính lớn, nên hỏi ý người có chuyên môn trước khi làm.
Lời khuyên: Rà lại các khoản chi cố định trong tháng và cắt bớt ít nhất một khoản không cần.
Thi cử
Lượng sức chọn mục tiêu, có phương án dự phòng.
Thi cử không thuận nếu chọn mục tiêu quá sức. Nên lượng sức chọn trường, chọn hướng vừa tầm, có phương án dự phòng. Ôn tập theo hướng chắc phần căn bản, bỏ bớt mẹo vặt. Nếu kỳ này chưa như ý, lui một bước để chuẩn bị kỹ cho lần sau cũng là lựa chọn khôn ngoan.
Lời khuyên: Đăng ký thêm một nguyện vọng vừa sức bên cạnh mục tiêu chính.
Tình cảm
Lùi một chút để cả hai bình tâm.
Trong tình cảm, quẻ Độn gợi ý giữ khoảng cách vừa đủ. Nếu mối quan hệ đang căng thẳng, lùi lại một chút để cả hai bình tâm sẽ tốt hơn tranh cãi. Với người mới quen, chưa nên vội cam kết. Lịch sự, chân thành nhưng không níu kéo; điều gì thuộc về mình sẽ tự rõ ràng theo thời gian.
Lời khuyên: Khi nóng giận, hẹn nói chuyện lại sau một hai ngày thay vì tranh luận ngay.
Câu hỏi thường gặp
Gặp quẻ Độn có nên nghỉ việc?
Có thể là lúc cân nhắc lui ra, nhất là khi môi trường độc hại hoặc bạn không còn tiếng nói. Nhưng rút lui có kế hoạch: chuẩn bị tài chính, đường đi tiếp, chia tay êm đẹp.
“Gia độn” ở hào năm nghĩa là gì?
Gia độn là rút lui đẹp đẽ, đúng lúc, đúng cách, giữ chính thì tốt. Không oán trách, không gây hấn, ra đi nhẹ nhàng mà để lại ấn tượng tốt. Đây là cách lui đáng học nhất.
Lời tượng quẻ Độn dặn gì?
Người quân tử xa kẻ tiểu nhân, không ghét bỏ mà nghiêm trang. Tránh xa người xấu không cần gay gắt, chỉ cần giữ khoảng cách và nguyên tắc. Không đối đầu cũng là một cách tự vệ.