glifeNhà có việc lớn, câu đầu tiên ông bà hay hỏi là “đã xem ngày chưa”. Chọn ngày không làm việc tự thành, nhưng giúp cả nhà có một mốc chung, chuẩn bị chu đáo và yên lòng hơn. Bài này giải thích lịch cổ chấm một ngày dựa trên những yếu tố nào, rồi đi qua 10 việc lớn mà người Việt hay xem nhất, để bạn tự đọc được lịch thay vì chỉ nghe kết luận.
Một ngày được chấm dựa trên những gì
Lịch việc truyền thống không nhìn một tiêu chí duy nhất mà xếp nhiều lớp lên nhau. Ngày đẹp là ngày có nhiều lớp thuận, ít lớp nghịch, và hợp với người đứng ra làm việc.
Hoàng đạo và hắc đạo
Mỗi ngày do một trong 12 vị thần trực. Sáu vị Thanh Long, Minh Đường, Kim Quỹ, Bảo Quang (còn gọi Thiên Đức), Ngọc Đường, Tư Mệnh cho ngày hoàng đạo; sáu vị còn lại là Thiên Hình, Chu Tước, Bạch Hổ, Thiên Lao, Huyền Vũ, Câu Trận cho ngày hắc đạo. Đây là lớp lọc đầu tiên, nhưng chưa đủ để kết luận.
Mười hai trực
Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thu, Khai, Bế xoay vòng theo ngày. Mỗi trực hợp một kiểu việc: Thành, Định, Khai thường thuận cho việc khởi sự; Phá, Nguy ít khi được chọn cho việc vui; riêng Bế lại được dùng cho an táng vì mang ý khép lại.
Sao tốt, sao xấu và ngày kỵ chung
Lịch Hiệp Kỷ và Ngọc Hạp ghi hàng chục sao cho mỗi ngày, ví dụ Thiên Đức, Nguyệt Đức là sao tốt chung; Thiên Hỷ hợp cưới hỏi; Thiên Tài, Nguyệt Tài hợp buôn bán. Bên cạnh đó có những ngày nhiều nơi tránh cho mọi việc lớn: Tam nương (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch), Nguyệt kỵ (mùng 5, 14, 23) và 13 ngày Dương công kỵ trong năm.
Tuổi người chủ việc
Một ngày đẹp chung vẫn có thể không hợp với bạn nếu chi của ngày xung với tuổi, chẳng hạn người tuổi Tý gặp ngày Ngọ. Vì vậy ứng dụng luôn hỏi ai là người đứng ra làm việc.
Giờ hoàng đạo
Trong một ngày có sáu giờ hoàng đạo. Khi đã có ngày, chọn thêm giờ bắt đầu nghi lễ, tránh giờ xung tuổi.
Lưu ý: các sách không hoàn toàn thống nhất về một số sao, nên lịch treo tường của hai nhà in có thể khác nhau vài sao. Trong Xem ngày, glife ghi rõ từng sao theo hệ nào.
10 việc lớn và điều cần xét
1. Dạm ngõ, ăn hỏi
Ưu tiên trực Định, Thành, Khai, Mãn; tìm sao Thiên Hỷ, Tam Hợp, Lục Hợp; tránh Cô Thần, Quả Tú, Không Phòng. Ngày không xung tuổi cả hai bạn trẻ. Theo tục cưới, nhiều nhà xem thêm Kim lâu theo tuổi âm của cô dâu.
2. Lễ cưới, đón dâu
Tiêu chí gần như ăn hỏi nhưng xét kỹ hơn, tránh thêm các ngày Vãng vong, Tứ ly, Tứ tuyệt. Chọn giờ đón dâu là giờ hoàng đạo, không xung tuổi cô dâu chú rể. Nếu năm phạm Kim lâu, nhiều gia đình chọn tháng Đại lợi theo tuổi cô dâu thay vì dời cả năm.
3. Động thổ
Trực Thành, Định, Bình, Chấp được ưa; tránh các sao động đất như Thổ Phủ, Thổ Ôn, Thổ Cấm và ngày Sát chủ. Gia chủ xem thêm Kim lâu, Tam tai, Hoang ốc; nếu phạm, tục lệ thường mượn tuổi một người hợp đứng làm lễ.
4. Đổ mái, cất nóc
Hợp trực Thành, Mãn, Định; tránh sao Thiên Hỏa, Hỏa Tai vì dân gian kiêng lửa khi lợp mái. Nên chọn ngày thời tiết khô ráo, đây vừa là lệ vừa là chuyện an toàn công trình.
5. Nhập trạch, về nhà mới
Trực Thành, Khai, Mãn, Định; tìm Thiên Hỷ, Sinh Khí; tránh Ly Sào (ý rời tổ). Lễ nhập trạch nên làm trước khi dọn đồ nặng vào. Đọc thêm về Kim lâu, Tam tai, Hoang ốc khi làm nhà.
6. Khai trương
Trực Mãn, Thành, Khai, Định; sao Thiên Phú, Thiên Tài, Nguyệt Tài là điểm cộng; tránh Đại Hao, Tiểu Hao, Ngũ Hư. Nhiều người mở cửa, đón khách đầu tiên theo hướng Tài thần của ngày.
7. Ký hợp đồng
Trực Định, Thành, Chấp, Khai; sao Tam Hợp, Lục Hợp hợp việc kết giao. Ngày không xung tuổi cả hai bên ký nếu bạn biết tuổi đối tác. Chọn ngày chỉ là phần phụ; điều khoản hợp đồng vẫn cần được người am hiểu pháp lý đọc kỹ.
8. Mua xe, nhận xe
Ưu tiên Thành, Định, Mãn; tránh Đại Hao, Cửu Không. Khi đã có ngày, giờ nhận xe chọn giờ hoàng đạo, và đừng quên kiểm tra giấy tờ, bảo hiểm trước khi lăn bánh.
9. Xuất hành, đi xa
Trực Kiến, Khai, Thành, Mãn; sao Dịch Mã, Thiên Mã là sao đi lại. Lúc ra khỏi nhà có thể bước về hướng Hỷ thần hoặc Tài thần của ngày rồi mới rẽ theo đường chính, một nghi thức nhỏ mà nhiều gia đình vẫn giữ dịp đầu năm.
10. An táng
Khác với việc vui, an táng ưa trực Bế, Định, Thành; tránh Trùng tang, Trùng phục. Xét tuổi người mất là chính, sau đó đến tuổi người đứng lễ, thường là con trưởng. Người có tuổi xung giờ hạ huyệt có thể tạm tránh mặt.
Khi không tìm được ngày hoàn hảo
Rất hiếm ngày đạt mọi tiêu chí, nhất là khi lịch làm việc của cả hai họ, thợ xây hay ngân hàng đã cố định. Cách các cụ vẫn làm là xếp thứ tự: tránh trước những điều kỵ nặng (xung tuổi, ngày kỵ chung, sao xấu riêng cho việc đó), rồi trong những ngày còn lại chọn ngày có nhiều sao tốt nhất. Nếu buộc phải làm vào ngày thường, chọn giờ hoàng đạo và chuẩn bị chu đáo cũng là cách giữ sự an tâm.
Dùng glife để chọn ngày nhanh hơn
Mở Xem ngày, chọn việc trong danh sách 142 việc, chọn người chủ việc từ hồ sơ Gia đình, rồi chọn khoảng thời gian. Ứng dụng xếp các ngày theo mức thuận, ghi rõ trực, sao tốt, sao xấu, ngày kỵ, giờ đẹp và lý do. Bạn có thể lưu ngày đã chọn và đặt lời nhắc để cả nhà cùng nhớ.
Lịch chọn ngày là một nét văn hóa giúp chuẩn bị chu đáo, không phải lời bảo đảm cho kết quả. Hãy để nó đi cùng kế hoạch thực tế của gia đình bạn.